logopedie
Wat doet een logopedist?
De logopedist onderzoekt en behandelt problemen die zich voordoen op het gebied van spraak, taal, stem, stotteren, afwijkende mondgewoonten, lees- en spellingsproblemen en communicatie.Hieronder ziet u per gebied welke problemen zich voor kunnen doen:
Spraak
Als de spraak van een kind achterblijft bij die van leeftijdsgenootjes, kan er sprake zijn van een vertraagde spraakontwikkeling.
Bijvoorbeeld het verkeerd uitspreken van een bepaalde klank ('raam' wordt 'laam'), het vervangen van een bepaalde klank ('vis' wordt 'tis'), het weglaten van klanken ('stoel' wordt 'toel') of problemen met het uitspreken van woorden en/of zinnen ('ik heb gewonnen' wordt 'ik heb wonnen').
Te snel of onduidelijk spreken en slissen kunnen ook problemen geven in de spraak. Onduidelijk spreken en slissen komen vaak voor in combinatie met afwijkende mondgewoonten.
Een andere vorm van onduidelijk spreken is broddelen. Bij broddelen is er vaak sprake van een hoge spreeksnelheid, veel normale onvloeiendheden en een slechte verstaanbaarheid.
Taal
Wanneer een kind in zijn taal achterblijft in het begrijpen en gebruiken van taal, kan er sprake zijn van een vertraagde taalontwikkeling.
Kenmerken van een vertraagde taalontwikkeling zijn: (nog) niet spreken of minder spreken dan leeftijdsgenootjes, spreken in onvolledige zinnen, moeite met het formuleren van zinnen, niet begrijpen van talige opdrachten, matige woordenschat, problemen met woordvorming, verhaalstructuur, taalgebruik en communicatievoorwaarden.
Een vertraging in de taalontwikkeling kan problemen geven; het kind wordt niet goed begrepen en kan zich onvoldoende uiten. Dit kan zelfs tot gedragsproblemen leiden.
Klik hier voor de sneltest taal.
Stem
Veel stemproblemen ontstaan door verkeerd stemgebruik en/of stemmisbruik. Denk aan een verkeerde spreekademhaling in combinatie met een beroep waarbij veel gesproken moet worden of overmatig schreeuwen en gekke stemmetjes nadoen bij kinderen.
Heesheid, schorheid, stemverlies, hyperventilatie, ademproblemen, een drukkend gevoel in de keel, vermoeid gevoel na het spreken of vaak de keel moeten schrapen, kunnen duiden op een stemprobleem.
Klik hier voor de stemtest.
Stotteren
Stotteren is niet-vloeiend spreken. Het is een verzamelnaam voor hoorbare, soms zichbare en vaak ook verborgen symptomen.
Hoorbare symptomen kunnen zijn: herhalingen, verlengingen en blokkades.
Zichtbare symptomen kunnen zijn: meebewegingen in het gezicht of van andere lichaamsdelen.
Verborgen symptomen kunnen zijn: spreekangst, stotterangst, vermijden van spreeksituaties, minderwaardig gevoel, schaamte en depressie.
Klik hier voor de Screeningslijst voor Stotteren, bedoeld voor kinderen.
Afwijkende mondgewoonten
Afwijkende mondgewoonten zijn gewoonten of bewegingen die negatieve gevolgen kunnen hebben voor de gebitsstand, het spreken en het gehoor. Open mondgedrag, mondademen, lage tongligging in rust, afwijkend slikken en duim-, vinger- en/of speenzuigen zijn voorbeelden van afwijkende mondgewoonten.
Afwijkende mondgewoonten kunnen de oorzaak zijn van onduidelijk spreken en slissen. Bij afwijkende gebitsstanden is er vaak sprake van een afwijkende tongligging en afwijkend slikken. Therapie zal vaak plaatsvinden in overleg met de tandarts of orthodontist.
Klik hier voor meer informatie.
Lees-en spellingsproblemen
Veel lees-en spellingsproblemen komen voor in combinatie met problemen in de taalontwikkeling, fonologie (klankontwikkeling) en/of auditieve vaardigheden.
Bij kinderen uit groep 2 kunnen problemen gesignaleerd worden die later kunnen leiden tot lees- en spellingsproblemen. moeite met het aanleren van begrippen zoals 'links' en 'rechts' en de dagen van de week, versjes onthouden en rijmen zijn voorbeelden van dergelijke problemen.
Vanaf groep 3 zullen de lees- en spellingsproblemen duidelijker naar voren komen. In samenwerking met school kan de logopedist extra begeleiding geven op het gebied van lezen en spellen.
Communicatie
Als communiceren niet vanzelf gaat en het begrijpen en gebruiken van gesproken taal voor moeilijkheden zorgt, kan er een alternatieve communicatiemethode gezocht worden. Denk hierbij aan mensen die niet of nauwelijks kunnen spreken. Door middel van een communicatiemiddel kunnen deze mensen zich toch uiten en duidelijk maken wat zij willen.
Gebaren, gebruik maken van foto's/pictogrammen, PECS en Leespraat zijn een aantal voorbeelden van ondersteunende communicatie. De logopedist kan helpen bij het aanleren en het gebruik van deze middelen.
Klik hier voor een artikel over PECS.
